Yaz\u0131l\u0131 ya da s\u00f6zl\u00fc fark etmez, \u00e7eviri g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olmu\u015f durumda ve her konuda oldu\u011fu gibi \u00a0her birimizin bu konuda da s\u00f6yleyecek bir \u00e7ok s\u00f6z\u00fc var. Peki kendi \u00fcrettiklerimizi sorgulamadan, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u00fcrettiklerine bu kadar kolay yorum yapabilmemizin sebebi nedir? Hele ki bu yorumlar\u0131n \u00e7eviri bilimin merkezinden, hem akademik kanattan hem de uygulamal\u0131 alan olan \u00e7eviri sekt\u00f6r\u00fcnden, \u00a0\u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, insan \u015f\u00f6yle bir i\u00e7 \u00e7ekmeden edemiyor.<\/p>\n
O zaman en ba\u015ftan ba\u015flayal\u0131m. \u00c7eviri nedir? En basit ifadeyle, bir sesten ba\u015fka bir sese, bir dilden ba\u015fka bir dile aktar\u0131m olarak ifade edilirken, asl\u0131nda ileti\u015fimin oldu\u011fu, insan\u0131n oldu\u011fu her noktada var olan bir ger\u00e7ektir. Bu nedenle sadece diller aras\u0131 bir aktar\u0131m ya da d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeden ziyade; \u00a0\u00e7eviriyi sesten g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye, sembollerden seslere vs. olmak \u00fczere \u00e7ok farkl\u0131 d\u00fczeylerde d\u00fc\u015f\u00fcnmek m\u00fcmk\u00fcn. \u00a0Dolay\u0131s\u0131yla s\u00f6z konusu dil sadece \u00e7ok iyi bildi\u011fimiz anlamda \u0130ngilizce, Almanca, T\u00fcrk\u00e7e vs. dilleri de\u011fil, farkl\u0131 ifade ve ileti\u015fim t\u00fcrlerini de ifade ediyor. Bu da demek oluyor ki asl\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z ilk kelime ne olursa olsun, (anne, baba, dede), a\u011fz\u0131n\u0131zdan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 anda beyninizde bir \u00e7eviri s\u00fcreci ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f oluyor. \u00d6rne\u011fin, anne dedi\u011finizde \u00f6nce zihninizde bir resim canlan\u0131yor ve siz her ne kadar bu resmi tek bir ger\u00e7eklikle ba\u011fda\u015ft\u0131rsan\u0131z da o ger\u00e7eklik sadece sizin ger\u00e7ekli\u011finiz. Zihninizde \u00f6ncelikli olarak sadece kendi annenizin resmi var.\u00a0 Siz o resmi al\u0131p anne kavram\u0131n\u0131 yarat\u0131yorsunuz. Sonras\u0131nda ise onu sessel bir i\u015farete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek, bir kelimeyle ifade ediyorsunuz. T\u00fcm bu basit ileti\u015fim s\u00fcreci asl\u0131nda \u00e7ekirdek d\u00fczeyde \u00e7eviriyi ifade ediyor. Peki sadece basit bir anne kelimesinin zihnimizde yaratt\u0131\u011f\u0131 alg\u0131 bu kadar \u00f6znelken, \u00e7eviride nesnel olabilmek, kendi \u00f6znel duru\u015fumuzla ba\u015fkas\u0131n\u0131n \u00e7evirilerini yorumlayabilmek, ne anlama geliyor olabilir? \u00a0\u0130leti\u015fimi ve dolay\u0131s\u0131yla \u00e7evirinin mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavram\u0131\u015f sofistike beyin bu yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015febilir mi? Elbette evet.<\/p>\n
<\/p>\n
![\"\"](\"..\/..\/sites\/default\/files\/pictures\/communication-1015376_340.jpg\")
<\/p>\n
\u0130leti\u015fim denilen denklemde ise y\u00fczlerce de\u011fi\u015fken olmakla beraber, 3 temel \u00f6\u011fe bulunuyor.\u00a0 Kaynak-Mesaj-Al\u0131c\u0131. Kaynaktan \u00e7\u0131kan A mesaj\u0131 k\u00fclt\u00fcrel, dilsel, bireysel, \u00e7evresel vs. bir\u00e7ok filtreden ge\u00e7erek B mesaj\u0131 olarak al\u0131c\u0131ya ula\u015f\u0131yor. Bu s\u00fcre\u00e7te yolda karma\u015f\u0131k bir a\u011f\u0131n par\u00e7as\u0131 olarak say\u0131s\u0131z ba\u011f kuruyor. Kurdu\u011fu bu ba\u011flar al\u0131c\u0131da kendisine ula\u015fan mesajla ilgili bir alg\u0131 yarat\u0131yor. Sizce kaynaktan yola \u00e7\u0131kan mesaj al\u0131c\u0131ya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda hala ayn\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131yabilir mi? Asl\u0131na bakarsan\u0131z, asla. Anne kavram\u0131 her birimiz i\u00e7in bu kadar farkl\u0131 anlamlar y\u00fcklenirken, aksi nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olabilir ki zaten?<\/p>\n
O zaman \u00e7eviride tek t\u00fcr do\u011fru ve hatta daha \u00f6nemlisi sadece benim do\u011frum mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul edilebilirli\u011fi..? \u00dcstelik bunu erken d\u00f6nem \u00e7eviri normlar\u0131yla tan\u0131mlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak..? \u00d6zellikle mevcut \u00e7eviri normlar\u0131 kaynak metin, erek metin tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde \u00e7evirmen ger\u00e7e\u011fini bu denli \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131rken… Herkesin bir kelime, bir stil, bir \u00fcslup se\u00e7imi var. Herkesinki en do\u011frusu oldu\u011funa g\u00f6re, herkes kendi i\u015fine, kendi \u00e7evirisine sahip \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fka \u00e7evirileri \u00e7evirmen se\u00e7imleri ba\u011flam\u0131nda anlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7eviri edimi geli\u015fim g\u00f6sterecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7eviri b\u00fct\u00fcn\u00fcyle bir s\u00fcre\u00e7 i\u015fidir ve \u00e7eviride en etkili oyuncu \u00e7evirmendir. Bir zamanlar d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131p do\u011fru yanl\u0131\u015f denilen her \u015fey g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00e7evirmen karar\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan ger\u00e7e\u011fi. Ve birka\u00e7 istisna d\u0131\u015f\u0131nda her biri \u00e7evirmenin karar s\u00fcrecinde filtreden ge\u00e7mi\u015f ve bizim d\u0131\u015far\u0131dan bakarak yorumlamada acze d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u00a0 say\u0131s\u0131z de\u011fi\u015fkenin sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
O y\u00fczden, belki de sadece bu y\u00fczden, \u00e7eviri ele\u015ftirisi dedi\u011fimiz \u015feyin ad\u0131 \u00e7eviri yorumu olmal\u0131, b\u00f6ylece \u00e7eviri s\u00fcrecini anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve \u00e7evirmenin karar\u0131na sayg\u0131 duydu\u011fumuzu g\u00f6sterebiliriz. \u00c7evirmen elmaya mango demi\u015f ama neden? Acaba ger\u00e7ekten elma’n\u0131n anlam\u0131n\u0131 bilmiyor olabilir mi, ya da belki de bir anl\u0131k dalg\u0131nl\u0131k? Asl\u0131na bakarsan\u0131z evet bu basit bir \u00e7eviri hatas\u0131 olabilir:) Ancak bu, di\u011fer b\u00fct\u00fcn se\u00e7eneklerden sonra gelir… Mango’nun ba\u011flam i\u00e7indeki varl\u0131k sebebi, yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve y\u00f6reye \u00f6zg\u00fc ger\u00e7ekli\u011fini ifade ederken, belki erek ba\u011flamda elma demeyi se\u00e7mi\u015f olabilir \u00e7evirmen. Belki de yazar\u0131n yaratmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z sanat\u0131 ya da ses oyunu gibi sanatsal becerilere uyum \u00e7abas\u0131n\u0131n bir sonucuydu, kim bilir? Elbette en iyi \u00e7evirmen bilir. \u0130\u015fte bu y\u00fczden \u00e7evirmen \u00e7eviride s\u00f6z sahibidir ve ele\u015ftirmen ancak onu anlamak \u00fczere yola \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir seyyaht\u0131r. Okur olarak bizler mi? Biz zaten \u00e7evirmeni de\u011fil, \u00e7evirmen vas\u0131tas\u0131yla yazar\u0131 notland\u0131r\u0131yoruz.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130leti\u015fim D\u00fczleminde \u00c7eviri Yaz\u0131l\u0131 ya da s\u00f6zl\u00fc fark etmez, \u00e7eviri g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olmu\u015f durumda ve her konuda oldu\u011fu gibi \u00a0her birimizin bu konuda da s\u00f6yleyecek bir \u00e7ok s\u00f6z\u00fc var. Peki kendi \u00fcrettiklerimizi sorgulamadan, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u00fcrettiklerine bu kadar kolay yorum yapabilmemizin sebebi nedir? Hele ki bu yorumlar\u0131n \u00e7eviri bilimin merkezinden, hem akademik kanattan […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[34],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/sotranslations.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1035"}],"collection":[{"href":"http:\/\/sotranslations.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/sotranslations.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/sotranslations.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/sotranslations.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1035"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/sotranslations.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1035\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1051,"href":"http:\/\/sotranslations.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1035\/revisions\/1051"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/sotranslations.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1035"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/sotranslations.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1035"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/sotranslations.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1035"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}